कृषि, वन तथा पर्यावरणमन्त्री गीता चौधरीले यस वर्ष सबैभन्दा बढी रासायनिक मल आयात गरिएको बताउँदै प्राविधिक र आपूर्ति व्यवस्थापनका समस्याका कारण किसानलाई मल पुर्याउन चुनौती रहेको उल्लेख गरिन्। उनले स्थानीय, प्रदेश र संघीय सरकारबीच समन्वय गरी वितरण प्रभावकारी बनाइने र नयाँ लटको आयात साउन १ गतेदेखि सुरु हुने जानकारी दिइन्।

बाँकेमा वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएका युवाले स्वदेशमै उद्यम सञ्चालनका लागि राज्यले अनुदान र सहुलियत उपलब्ध गराउन माग गरेका छन्। डुडुवा गाउँपालिकाले आयोजना गरेको उद्यमशीलता तालिममा सहभागी युवाले नीतिगत समस्या र पुँजी अभावका कारण आत्मनिर्भर हुन कठिनाइ भएको बताए।

आजका मुख्य समाचारमा मिटरब्याज पीडितको सिंहदरबार मार्च, काठमाडौंमा आत्मदाह प्रयासपछि एक जनाको मृत्यु, होल्डिङ सेन्टरमा सुकुमबासीको अवस्था, चक्रपथमा जेब्रा क्रसिङ र आकाशे पुल निर्माणमा ढिलाइ, बझाङ जिप दुर्घटनामा तीन जनाको मृत्यु, मधेसमा लागुऔषध दुव्र्यसन र फिफा विश्वकप २०२६ का अपडेट समावेश छन्।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले आइतबार र सोमबार कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेको भन्दै सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। बाढी, पहिरो र डुबानको जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले आवश्यक पूर्वतयारी गर्न अनुरोध गरिएको छ।

बागमतीको डुबानबाट बचाउन भन्दै सुकुम्बासी बस्तीमा डोजर चलाएर कीर्तिपुर होल्डिङ सेन्टरमा राखिएका ५६ परिवार शनिबारको झरीले त्यही सेन्टर डुबानमा पर्दा पुनः विस्थापित भए। रातभर उद्धार नआउँदा उनीहरूले ओढ्ने–ओछ्याउने गुमाए। सरकारको लापरबाही र अमानवीय व्यवहारको आरोप लागेको छ।

प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीले कीर्तिपुरको राधास्वामी होल्डिङ सेन्टरमा सुकुमबासीको अवस्था बुझ्न पुगेका जेनजी अभियन्तामाथि प्रहरीले गरेको कुटपिट र धरपकडको विरोध गरेको छ। पार्टीले पक्राउ परेका युवाहरूलाई बिनासर्त रिहा गर्न र घाइतेको उपचारको माग गरेको छ।

दक्षिण अफ्रिकी अन्तर्राष्ट्रिय मिडफिल्डर जेडेन एडम्सको २५ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। खेल मन्त्रालयले शनिबार उनको मृत्युको पुष्टि गरेको छ तर कारण खुलाइएको छैन। एडम्सले सन् २०२६ फिफा विश्वकपमा दक्षिण अफ्रिकाका लागि समूह चरणका तीनवटै खेल खेलेका थिए, जसले टोलीलाई पहिलो पटक नकआउट चरणमा पुर्याएको थियो।

हाल कोसी, वाग्मती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशका केही स्थानमा पानी परिरहेको छ। पछिल्लो एक घण्टामा रुपन्देहीको सूर्यपुरामा १७.६ मिलिमिटर वर्षा मापन गरिएको छ। मौसम महाशाखाले यी क्षेत्रमा केही समय वर्षा जारी रहने भन्दै सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।

काठमाडौँको चक्रपथमा जेब्रा क्रसिङ र आकाशे पुल निर्माण ढिलाइले दुर्घटना जोखिम बढाएको छ। एक दशक बित्दा पनि पुलहरू अधुरा छन्, बल्खुमा निकासको अभावले पैदलयात्री जोखिममा छन्। अधिकारीहरूले तीन महिनाभित्र काम सक्ने बताएका छन्।

मनसुन सक्रिय रहेकोले कोसी, वाग्मती र गण्डकी प्रदेशमा आइतबार र सोमबार भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावना छ। विभागले बाढीपहिरोको जोखिम रहेको भन्दै सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ।

२०२६ फिफा विश्वकपको सेमिफाइनलमा फ्रान्स र स्पेन भिड्दै छन्। सट्टाबजारले फ्रान्सलाई अग्रता दिएको छ। फ्रान्स लगातार तेस्रो पटक फाइनल पुग्न चाहन्छ भने स्पेन युरो २०२४ पछि विश्वकप जित्न चाहन्छ। एम्बाप्पे र यामाल मुख्य खेलाडी हुन्।

बझाङको केदारस्युँ र दुर्गाथली गाउँपालिकाको सिमानामा शनिबार बोलेरो जीप सडकबाट करिब ३०० मिटर तल खसेको छ। जीपमा करिब १६–१७ जना सवार थिए। केही व्यक्ति हताहत भएको वडाध्यक्षले जानकारी दिएका छन्। प्रहरी र स्थानीयवासी उद्धारमा खटिएका छन् भने घाइतेलाई हेलिकोप्टरबाट उद्धारको तयारी भइरहेको छ।

तथ्याङ्कले इंग्ल्याण्डको विश्वकप आशा ह्यारी केन र जुड बेलिङ्घममा निर्भर रहेको देखाएको छ, जसले टोलीका ११ मध्ये १० गोल गरेका छन्। मैदान भित्र र बाहिरको उनीहरूको साझेदारी नर्वे विरुद्धको क्वार्टरफाइनल खेलका लागि महत्त्वपूर्ण छ। यो जोडी टोलीको मुख्य आक्रामक हतियार हो।

बेल्बासे वंश समाज भैरहवाको प्रथम अधिवेशनबाट गणेशप्रसाद बेल्बासे अध्यक्षमा निर्वाचित भएका छन्। कार्यक्रममा समुदायबिच एकता, सहयोग र सामाजिक उत्तरदायित्वमा जोड दिइएको थियो।

जेनजी आन्दोलनका क्रममा लुटपाट, तोडफोड र आगजनीपछि ध्वस्त भएको विराटनगरको भाटभटेनी सुपरमार्केट १० महिनाको पुनर्निर्माणपछि पुनः सञ्चालनमा आएको छ। तीन सयभन्दा बढीले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएको यो स्टोर सञ्चालनको पहिलो दिन नै ग्राहकले भरिएको छ। यो पुनः सञ्चालनमा आएको आठौं भाटभटेनी स्टोर हो।

अमेरिका र इरानबीचको युद्धविराम सङ्कटमा परेको छ। दुवै पक्षले एकअर्कामाथि आक्रमण गरेपछि शान्ति वार्ताको भविष्य अनिश्चित बनेको छ। ट्रम्पले सम्झौता सकिएको बताए पनि अमेरिकी अधिकारीहरू वार्ताप्रति प्रतिबद्ध छन्। इरानले अमेरिकामाथि सम्झौता उल्लङ्घनको आरोप लगाएको छ।

काठमाडौंका एक युवा सुयेश संखुवासभाको दुर्गम गाउँमा पुगेर जीर्ण स्वास्थ्य चौकी र भ्रष्टाचारको भिडिओ बनाउँछन्। यो भिडिओ भाइरल भएपछि जेनजी पुस्ताले डिजिटल मञ्चमार्फत जनमत संकलन गरी सरकारलाई जवाफदेही बनाउँछ। अन्ततः सरकारले स्वास्थ्य चौकीको छानबिन र पुनर्निर्माण गर्न बाध्य हुन्छ।

सन् २०२६ को फिफा विश्वकपमा ‘प्लेयर अफ द म्याच’ अवार्ड समर्थकको मतदानमा आधारित भएकाले विवादित बनेको छ। लोकप्रिय खेलाडीहरू मेस्सी, रोनाल्डो र यामालले उत्कृष्ट प्रदर्शन नगर्दा पनि अवार्ड जितेको आलोचना भएको छ। फिफाको वेबसाइटमा खुला मतदान हुने भएकाले प्रायः स्टार खेलाडीहरू नै विजेता बन्ने गरेका छन्।

अमेरिकाले इरानलाई होर्मुज जलमार्ग खुला राख्ने र व्यावसायिक जहाजमाथि हमला रोक्ने सार्वजनिक प्रतिबद्धता जनाउन माग गरेको छ। शनिवार ओमानमा वार्ता हुँदैछ। दुवै पक्षले कट्टरपन्थीहरूलाई दोष लगाएका छन्। इरानले आन्तरिक रूपमा हमला गल्ती भएको स्वीकार गरेको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

पूर्व-पश्चिम राजमार्ग अन्तर्गत कञ्चनपुर-कमला सडकखण्डको स्तरोन्नति ७२-७५% भौतिक प्रगतिमा पुगेको छ। चिनियाँ कम्पनीले निर्माण गरिरहेको ८६.७३ किमि लामो यो सडकलाई डिसेम्बरसम्म चौथो पटक म्याद थप गरिएको छ। एडिबीको ऋण सहयोगमा ४-६ लेनको सडक निर्माण भइरहेको छ।

यस लेखले फिनल्याण्डको अनुभवको आधारमा सार्वजनिक सेवा वितरणमा समानुभूतिको महत्त्वलाई उजागर गरेको छ। यसले समानुभूतिलाई संज्ञानात्मक, भावनात्मक, व्यवहारिक र करुणामय गरी चार प्रकारमा वर्गीकरण गरेको छ। नेपालको सार्वजनिक प्रशासनलाई नागरिक–केन्द्रित बनाउन भावनात्मक बुद्धिमत्ता, डिजिटल सेवा र नैतिक शिक्षामा लगानी आवश्यक रहेको तर्क गरिएको छ।

चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा राजश्व संकलन बढेर लक्षको करिब ८० प्रतिशत पुगेको छ, जुन गत वर्षको ७७.१५ प्रतिशत भन्दा बढी हो। कर राजश्व स्थिर रहँदा गैर-कर राजश्व भने घटेको छ। वैदेशिक अनुदान प्राप्तिमा पनि सुधार भई लक्षको ५५.८३ प्रतिशत पुगेको छ, जुन गत वर्ष ४२.१९ प्रतिशत थियो।

नेकपा एमालेका महासचिव शंकर पोखरेलले सरकारद्वारा घरबारविहीन बनाइएका सुकुमबासीहरूको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनले बस्ती खाली गर्नुलाई बहादुरी ठानिएको र विस्थापितको पुनर्स्थापनामा ध्यान नदिइएको भन्दै सरकारको आलोचना गरे। नागरिकको सुरक्षित आवास र बाँच्न पाउने हकको सम्मान गर्नुपर्नेमा जोड दिए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो हत्याको प्रयास गरिए इरानलाई हजारौँ क्षेप्यास्त्र प्रहार गरी ध्वस्त पार्ने चेतावनी दिएका छन्। इरानी परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ताले भने सशस्त्र बलले शत्रुको गतिविधि निगरानी गरिरहेको बताएका छन्।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले काठमाडौं, भक्तपुर, ललितपुर र काभ्रेका नदीहरूमा आज बाढीको उच्च जोखिम रहेको जनाएको छ। अन्य जिल्लामा मध्यम जोखिम छ। कोसी, वाग्मती, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशमा भारी वर्षाको सम्भावना छ, जसले साना नदीहरूमा आकस्मिक बाढी ल्याउन सक्छ।

नारायणघाट–बुटवल सडकको दाउन्ने क्षेत्र, जहाँ वर्षामा घण्टौं जाम हुने गर्थ्यो, अहिले सहज भएको छ। ९२.३८% सडक विस्तारको काम सकिएपछि यात्रा सहज भएको हो। स्थानीय, चालक र प्रहरीले यो सुधारले यात्रुको सास्ती हटाएको बताएका छन्।

मुगुका गणेश नेपाली, जो राइड सेयरिङ चलाउँथे, त्रिपुरेश्वरस्थित राहदानी विभाग अगाडि महानगर प्रहरीको ह्विल लकको विवादपछि आत्मदाह गरी ज्यान गुमाए। उनको शव पोस्टमार्टमका लागि शिक्षण अस्पताल लगिएको छ।

अभिनेत्री काजल कर्णले नेपाली फिल्म 'चिरञ्जीवी भव:' को सेटमा जातीय र क्षेत्रीय पहिचानका आधारमा अपमान भोगेको बताएकी छन्। मेकअप आर्टिस्टले जानीजानी कालो रङ दलिदिएको, निर्देशक र टोलीले 'मधेसी' भन्दै गिज्याएको र बिना सूचना फिल्मबाट हटाइएको उनको आरोप छ।

अविरल वर्षाका कारण कीर्तिपुरको राधास्वामी सुकुम्बासी होल्डिङ सेन्टर डुबानमा परेको छ। बागमती नदीको बाढीले कोठाहरूमा पानी भरिएपछि ६० सुरक्षाकर्मीको टोलीले ५४ जनाको उद्धार गरी त्रिभुवन विश्वविद्यालयको स्मृति भवनमा पुर्याएको छ। राहत कार्य जारी छ।

कोलम्बियाली मिडफिल्डर जामिन्टोन काम्पाजलाई विश्वकपको अन्तिम १६ मा स्विट्जरल्यान्डविरुद्ध महत्वपूर्ण गोल गुमाएपछि ज्यान मार्ने धम्की आएको छ। कोलम्बियाली फुटबल महासंघले यसको निन्दा गर्दै सम्मान र एकताको अपिल गरेको छ। यो घटनाले सन् १९९४ मा आत्मघाती गोलपछि हत्या गरिएका एन्ड्रेस एस्कोबारको दुःखद घटना सम्झाएको छ।

मिकेल मेरिनोले सब्सिच्युटको रूपमा मैदान छिरेको ११७ सेकेन्डमै गोल गर्दै स्पेनलाई बेल्जियमविरुद्ध २-१ को जित दिलाए। स्पेन अब सेमिफाइनलमा फ्रान्ससँग भिड्नेछ।

लमजुङका ६३ वर्षीय यमबहादुर गन्धर्वले ३६ वर्षदेखि सारङ्गी बजाउने पुर्ख्यौली पेसा जोगाइरहेका छन्। कम आम्दानी र बदलिँदो रुचिका बाबजुद पनि उनी महिनामा १५-२० हजार रुपैयाँ कमाउँछन्। नयाँ पुस्ताको चासो कम हुँदा गन्धर्व समुदायको कला र पहिचान हराउने चिन्ता उनले व्यक्त गरेका छन्।

खोटाङमा ज्याला विवादमा खुकुरी प्रहार गरी ३८ वर्षीय ध्रुव अधिकारीको हत्या गरेको आरोपमा एकै घरका तीन जना पक्राउ परेका छन्। मुख्य आरोपित तीलकबहादुर सार्की आफैंले प्रहरीलाई खबर गरेका थिए भने उनकी श्रीमती र छोरी मृतकका आफन्तको जाहेरीपछि पक्राउ परेका हुन्।

नारायणघाट–बुटवल सडकको दाउन्ने क्षेत्र, जहाँ वर्षामा घण्टौँ जाम हुने गर्थ्यो, यस वर्ष सहज भएको छ। ९२.३८% निर्माण सम्पन्न भएपछि यात्रु र स्थानीयले सहज यात्रा, समयको कमी र दैनिक जीवनमा सकारात्मक प्रभाव महसुस गरेका छन्।

लगातारको भारी वर्षाले बागमती नदीमा बाढी आउँदा कीर्तिपुरको राधास्वामी सत्संगस्थित होल्डिङ सेन्टर डुबेको छ। त्यहाँ बस्दै आएका सुकुमबासी परिवारहरूले आफ्ना सरसामान र खाद्यान्न गुमाएका छन् र ज्यान जोगाउन मुख्य सडकमा पुगेका छन्।

स्पेनले बेल्जियमलाई २-१ ले पराजित गर्दै सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेको छ। फाबियन रुइजले ३० औं मिनेटमा पहिलो गोल गरे, तर बेल्जियमले ४० औं मिनेटमा बराबरी गोल फर्कायो। माइकल मेरिनोले ८८ औं मिनेटमा विजयी गोल गरे। स्पेनले सेमिफाइनलमा फ्रान्ससँग खेल्नेछ।

स्पेन र बेल्जियम लस एन्जलसमा विश्वकप २०२६ को क्वार्टरफाइनलमा भिड्दै छन्। दुवै टोलीले ४-२-३-१ रणनीतिक ढाँचा अपनाएका छन्। स्पेन ३५ खेलदेखि अपराजित छ भने बेल्जियमको यात्रा उतारचढावपूर्ण रह्यो। विजेताले सेमिफाइनलमा फ्रान्सको सामना गर्नेछ।

आजका मुख्य समाचारमा सिंहदरबारमा राजनीतिक आइसब्रेक, चार अध्यादेश कानुन बनेको, आत्मदाह प्रयास गरेका गणेश नेपालीको मृत्यु, सम्पत्ति छानबिनमा सर्वोच्चको आदेश, र सेयर बजार ५२ अंकले घटेको समाचार समावेश छन्। कांग्रेसले नयाँ नियमावलीविरुद्ध सर्वोच्चमा रिट दर्ता गरेको छ।

बेलायतकी पूर्वमन्त्री ७८ वर्षीया एन विडिकोम्ब आफ्नै घरमा गम्भीर चोटसहित मृत फेला परेकी छन्। प्रहरीले हत्याको आशंकामा २६ वर्षीय युवकलाई पक्राउ गरेको छ। घटना आतंकवाद वा राजनीतिक रूपमा प्रेरित नभएको प्रहरीको भनाइ छ। विडिकोम्ब कन्जरभेटिभ पार्टीकी पूर्वसांसद तथा रिफर्म यूकेकी प्रवक्ता थिइन्।

आजको १० प्रमुख समाचारमा सम्पत्ति छानबिनमा सर्वोच्चको अन्तरिम आदेश, नयाँ नियमावलीविरुद्ध कांग्रेसको रिट, आत्मदाह प्रयासकर्ता गणेश नेपालीको मृत्यु र सेयर बजार ५२ अङ्कले घटेको छ। चार अध्यादेश कानुन बनेका छन् भने निजामती सेवा नियमावली संशोधन गरिएको छ।

रूपन्देहीमा प्रहरीले गोली चलाएर तीन लागुऔषध कारोबारीलाई पक्राउ गरेको छ। नियन्त्रण ब्युरोको टोलीले ३०० ग्राम ब्राउन सुगर, पेस्तोल र गोली बरामद गरेको छ। दुई भारतीय र एक नेपाली नागरिक पक्राउ परेका छन्। एक जनाको खुट्टामा सामान्य चोट लागेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको युद्धविराम समाप्त भएको घोषणा गरेका छन्। इरानले हर्मुज जलडमरूमध्यमा जहाजमाथि हमला गरेपछि अमेरिकाले १७० भन्दा बढी सैन्य ठाउँमा हवाई हमला गरेको छ। इरानले पनि अमेरिकी अड्डामा मिसाइल प्रहार गरेको छ। ट्रम्पले वार्ताको ढोका भने खुला राखेका छन्।

समाजशास्त्री युवराज लुइँटेलले नेपाली नागरिकमा बढ्दो निराशा र आक्रोशलाई बेरोजगारी, कमजोर औद्योगिक क्षेत्र र प्रणालीगत असफलतासँग जोडेर विश्लेषण गरेका छन्। उनले हालैका आत्मदाहका घटनालाई विकल्पविहीनताको चरम परिणाम बताउँदै राज्यले रोजगारी सिर्जना र प्रणालीमा विश्वास जगाउन ठोस कदम चाल्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

लेखले महानगर प्रहरीको ज्यादतीबाट आत्मदाह गरेका गणेश नेपालीको दुखद् घटनाको चर्चा गर्दै प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले माफी माग्नुपर्ने माग गरेको छ। साथै, नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणको फैसला, रास्वपाको महाधिवेशन र बालेन सरकारको १०० दिने कार्यकालको समीक्षा गरिएको छ।

नेपालको सर्वोच्च अदालतले लुम्बिनी प्रदूषण, सीमा विवाद, विदेशमा रहेका नेपालीको मताधिकार र यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यकको अधिकारजस्ता विषयमा ऐतिहासिक फैसला गरेको छ। तर, सरकारी बेवास्ताका कारण वर्षौंदेखि यी फैसला कार्यान्वयन हुन सकेका छैनन्। तथ्याङ्क अनुसार ७५ प्रतिशत कैद र अर्बौं जरिबाना असुल हुन बाँकी छ, जसले न्यायप्रति जनआस्था कमजोर बनाएको छ।

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले काठमाडौंको साङ्लामा निजी गुठीको जग्गा अभिलेख मेटाएर रैकर बनाई बेचेको अभियोगमा २७ जनाविरुद्ध विशेष अदालतमा भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको छ। मालपोत कर्मचारी र भू–माफियाको मिलेमतोमा किर्ते जालसाजी गरी जग्गा बेचबिखन गरेको आरोप छ।

प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीले काठमाडौं उपत्यकामा बढ्दो अपराध नियन्त्रणका लागि ८ सदस्यीय अध्ययन समिति गठन गरेका छन्। समितिले आर्थिक तथा साइबर अपराधको विश्लेषण गर्दै दीर्घकालीन रणनीति तयार गर्नेछ।

काठमाण्डूमा आत्मदाह गरेका गणेश नेपालीको मृत्युले सडकदेखि सदनसम्म आक्रोश निम्त्याएको छ। विपक्षी सांसदहरूले सरकारको कडा आलोचना गर्दै जवाफदेहिता मागेका छन्। गृहमन्त्री सुधन गुरुङले पाँचसदस्यीय छानबिन समिति गठनको घोषणा गरे। ट्राफिक प्रहरीले जरिवानाको दाबी खण्डन गर्दै घटना ह्वील लक विवादपछि भएको बताएको छ।

परराष्ट्र मन्त्रालयअन्तर्गतको राहदानी विभागले असार २९ गतेदेखि नयाँ राहदानी प्रणाली लाइभ गर्ने भएको छ। नागरिकले अब जुनसुकै जिल्लाबाट राहदानी आवेदन दिन सक्नेछन्। छापिएका राहदानी छिट्टै पुर्याउन हुलाक विभागसँग सम्झौता भएको छ।

केलियन एमबाप्पे र ओस्मान डेम्बेलेले सन् २०२६ को विश्वकपमा संयुक्त १३ गोल गर्दै सन् २००२ मा ब्राजिलका रोनाल्डो र रिभाल्डोले बनाएको २४ वर्ष पुरानो कीर्तिमान बराबरी गरेका छन्। फ्रान्सले मोरक्कोलाई २-० ले हराउँदै सेमिफाइनलमा स्थान बनाएको छ।