अमेरिकाले इरानलाई होर्मुज जलमार्ग खुला राख्ने र व्यावसायिक जहाजमाथि हमला रोक्ने सार्वजनिक प्रतिबद्धता जनाउन माग गरेको छ। शनिवार ओमानमा वार्ता हुँदैछ। दुवै पक्षले कट्टरपन्थीहरूलाई दोष लगाएका छन्। इरानले आन्तरिक रूपमा हमला गल्ती भएको स्वीकार गरेको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

पूर्व-पश्चिम राजमार्ग अन्तर्गत कञ्चनपुर-कमला सडकखण्डको स्तरोन्नति ७२-७५% भौतिक प्रगतिमा पुगेको छ। चिनियाँ कम्पनीले निर्माण गरिरहेको ८६.७३ किमि लामो यो सडकलाई डिसेम्बरसम्म चौथो पटक म्याद थप गरिएको छ। एडिबीको ऋण सहयोगमा ४-६ लेनको सडक निर्माण भइरहेको छ।

यस लेखले फिनल्याण्डको अनुभवको आधारमा सार्वजनिक सेवा वितरणमा समानुभूतिको महत्त्वलाई उजागर गरेको छ। यसले समानुभूतिलाई संज्ञानात्मक, भावनात्मक, व्यवहारिक र करुणामय गरी चार प्रकारमा वर्गीकरण गरेको छ। नेपालको सार्वजनिक प्रशासनलाई नागरिक–केन्द्रित बनाउन भावनात्मक बुद्धिमत्ता, डिजिटल सेवा र नैतिक शिक्षामा लगानी आवश्यक रहेको तर्क गरिएको छ।

चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा राजश्व संकलन बढेर लक्षको करिब ८० प्रतिशत पुगेको छ, जुन गत वर्षको ७७.१५ प्रतिशत भन्दा बढी हो। कर राजश्व स्थिर रहँदा गैर-कर राजश्व भने घटेको छ। वैदेशिक अनुदान प्राप्तिमा पनि सुधार भई लक्षको ५५.८३ प्रतिशत पुगेको छ, जुन गत वर्ष ४२.१९ प्रतिशत थियो।

नेकपा एमालेका महासचिव शंकर पोखरेलले सरकारद्वारा घरबारविहीन बनाइएका सुकुमबासीहरूको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनले बस्ती खाली गर्नुलाई बहादुरी ठानिएको र विस्थापितको पुनर्स्थापनामा ध्यान नदिइएको भन्दै सरकारको आलोचना गरे। नागरिकको सुरक्षित आवास र बाँच्न पाउने हकको सम्मान गर्नुपर्नेमा जोड दिए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो हत्याको प्रयास गरिए इरानलाई हजारौँ क्षेप्यास्त्र प्रहार गरी ध्वस्त पार्ने चेतावनी दिएका छन्। इरानी परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ताले भने सशस्त्र बलले शत्रुको गतिविधि निगरानी गरिरहेको बताएका छन्।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले काठमाडौं, भक्तपुर, ललितपुर र काभ्रेका नदीहरूमा आज बाढीको उच्च जोखिम रहेको जनाएको छ। अन्य जिल्लामा मध्यम जोखिम छ। कोसी, वाग्मती, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशमा भारी वर्षाको सम्भावना छ, जसले साना नदीहरूमा आकस्मिक बाढी ल्याउन सक्छ।

नारायणघाट–बुटवल सडकको दाउन्ने क्षेत्र, जहाँ वर्षामा घण्टौं जाम हुने गर्थ्यो, अहिले सहज भएको छ। ९२.३८% सडक विस्तारको काम सकिएपछि यात्रा सहज भएको हो। स्थानीय, चालक र प्रहरीले यो सुधारले यात्रुको सास्ती हटाएको बताएका छन्।

मुगुका गणेश नेपाली, जो राइड सेयरिङ चलाउँथे, त्रिपुरेश्वरस्थित राहदानी विभाग अगाडि महानगर प्रहरीको ह्विल लकको विवादपछि आत्मदाह गरी ज्यान गुमाए। उनको शव पोस्टमार्टमका लागि शिक्षण अस्पताल लगिएको छ।

अभिनेत्री काजल कर्णले नेपाली फिल्म 'चिरञ्जीवी भव:' को सेटमा जातीय र क्षेत्रीय पहिचानका आधारमा अपमान भोगेको बताएकी छन्। मेकअप आर्टिस्टले जानीजानी कालो रङ दलिदिएको, निर्देशक र टोलीले 'मधेसी' भन्दै गिज्याएको र बिना सूचना फिल्मबाट हटाइएको उनको आरोप छ।

अविरल वर्षाका कारण कीर्तिपुरको राधास्वामी सुकुम्बासी होल्डिङ सेन्टर डुबानमा परेको छ। बागमती नदीको बाढीले कोठाहरूमा पानी भरिएपछि ६० सुरक्षाकर्मीको टोलीले ५४ जनाको उद्धार गरी त्रिभुवन विश्वविद्यालयको स्मृति भवनमा पुर्याएको छ। राहत कार्य जारी छ।

कोलम्बियाली मिडफिल्डर जामिन्टोन काम्पाजलाई विश्वकपको अन्तिम १६ मा स्विट्जरल्यान्डविरुद्ध महत्वपूर्ण गोल गुमाएपछि ज्यान मार्ने धम्की आएको छ। कोलम्बियाली फुटबल महासंघले यसको निन्दा गर्दै सम्मान र एकताको अपिल गरेको छ। यो घटनाले सन् १९९४ मा आत्मघाती गोलपछि हत्या गरिएका एन्ड्रेस एस्कोबारको दुःखद घटना सम्झाएको छ।

मिकेल मेरिनोले सब्सिच्युटको रूपमा मैदान छिरेको ११७ सेकेन्डमै गोल गर्दै स्पेनलाई बेल्जियमविरुद्ध २-१ को जित दिलाए। स्पेन अब सेमिफाइनलमा फ्रान्ससँग भिड्नेछ।

लमजुङका ६३ वर्षीय यमबहादुर गन्धर्वले ३६ वर्षदेखि सारङ्गी बजाउने पुर्ख्यौली पेसा जोगाइरहेका छन्। कम आम्दानी र बदलिँदो रुचिका बाबजुद पनि उनी महिनामा १५-२० हजार रुपैयाँ कमाउँछन्। नयाँ पुस्ताको चासो कम हुँदा गन्धर्व समुदायको कला र पहिचान हराउने चिन्ता उनले व्यक्त गरेका छन्।

खोटाङमा ज्याला विवादमा खुकुरी प्रहार गरी ३८ वर्षीय ध्रुव अधिकारीको हत्या गरेको आरोपमा एकै घरका तीन जना पक्राउ परेका छन्। मुख्य आरोपित तीलकबहादुर सार्की आफैंले प्रहरीलाई खबर गरेका थिए भने उनकी श्रीमती र छोरी मृतकका आफन्तको जाहेरीपछि पक्राउ परेका हुन्।

नारायणघाट–बुटवल सडकको दाउन्ने क्षेत्र, जहाँ वर्षामा घण्टौँ जाम हुने गर्थ्यो, यस वर्ष सहज भएको छ। ९२.३८% निर्माण सम्पन्न भएपछि यात्रु र स्थानीयले सहज यात्रा, समयको कमी र दैनिक जीवनमा सकारात्मक प्रभाव महसुस गरेका छन्।

लगातारको भारी वर्षाले बागमती नदीमा बाढी आउँदा कीर्तिपुरको राधास्वामी सत्संगस्थित होल्डिङ सेन्टर डुबेको छ। त्यहाँ बस्दै आएका सुकुमबासी परिवारहरूले आफ्ना सरसामान र खाद्यान्न गुमाएका छन् र ज्यान जोगाउन मुख्य सडकमा पुगेका छन्।

स्पेनले बेल्जियमलाई २-१ ले पराजित गर्दै सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेको छ। फाबियन रुइजले ३० औं मिनेटमा पहिलो गोल गरे, तर बेल्जियमले ४० औं मिनेटमा बराबरी गोल फर्कायो। माइकल मेरिनोले ८८ औं मिनेटमा विजयी गोल गरे। स्पेनले सेमिफाइनलमा फ्रान्ससँग खेल्नेछ।

स्पेन र बेल्जियम लस एन्जलसमा विश्वकप २०२६ को क्वार्टरफाइनलमा भिड्दै छन्। दुवै टोलीले ४-२-३-१ रणनीतिक ढाँचा अपनाएका छन्। स्पेन ३५ खेलदेखि अपराजित छ भने बेल्जियमको यात्रा उतारचढावपूर्ण रह्यो। विजेताले सेमिफाइनलमा फ्रान्सको सामना गर्नेछ।

आजका मुख्य समाचारमा सिंहदरबारमा राजनीतिक आइसब्रेक, चार अध्यादेश कानुन बनेको, आत्मदाह प्रयास गरेका गणेश नेपालीको मृत्यु, सम्पत्ति छानबिनमा सर्वोच्चको आदेश, र सेयर बजार ५२ अंकले घटेको समाचार समावेश छन्। कांग्रेसले नयाँ नियमावलीविरुद्ध सर्वोच्चमा रिट दर्ता गरेको छ।

बेलायतकी पूर्वमन्त्री ७८ वर्षीया एन विडिकोम्ब आफ्नै घरमा गम्भीर चोटसहित मृत फेला परेकी छन्। प्रहरीले हत्याको आशंकामा २६ वर्षीय युवकलाई पक्राउ गरेको छ। घटना आतंकवाद वा राजनीतिक रूपमा प्रेरित नभएको प्रहरीको भनाइ छ। विडिकोम्ब कन्जरभेटिभ पार्टीकी पूर्वसांसद तथा रिफर्म यूकेकी प्रवक्ता थिइन्।

आजको १० प्रमुख समाचारमा सम्पत्ति छानबिनमा सर्वोच्चको अन्तरिम आदेश, नयाँ नियमावलीविरुद्ध कांग्रेसको रिट, आत्मदाह प्रयासकर्ता गणेश नेपालीको मृत्यु र सेयर बजार ५२ अङ्कले घटेको छ। चार अध्यादेश कानुन बनेका छन् भने निजामती सेवा नियमावली संशोधन गरिएको छ।

रूपन्देहीमा प्रहरीले गोली चलाएर तीन लागुऔषध कारोबारीलाई पक्राउ गरेको छ। नियन्त्रण ब्युरोको टोलीले ३०० ग्राम ब्राउन सुगर, पेस्तोल र गोली बरामद गरेको छ। दुई भारतीय र एक नेपाली नागरिक पक्राउ परेका छन्। एक जनाको खुट्टामा सामान्य चोट लागेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको युद्धविराम समाप्त भएको घोषणा गरेका छन्। इरानले हर्मुज जलडमरूमध्यमा जहाजमाथि हमला गरेपछि अमेरिकाले १७० भन्दा बढी सैन्य ठाउँमा हवाई हमला गरेको छ। इरानले पनि अमेरिकी अड्डामा मिसाइल प्रहार गरेको छ। ट्रम्पले वार्ताको ढोका भने खुला राखेका छन्।

समाजशास्त्री युवराज लुइँटेलले नेपाली नागरिकमा बढ्दो निराशा र आक्रोशलाई बेरोजगारी, कमजोर औद्योगिक क्षेत्र र प्रणालीगत असफलतासँग जोडेर विश्लेषण गरेका छन्। उनले हालैका आत्मदाहका घटनालाई विकल्पविहीनताको चरम परिणाम बताउँदै राज्यले रोजगारी सिर्जना र प्रणालीमा विश्वास जगाउन ठोस कदम चाल्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

लेखले महानगर प्रहरीको ज्यादतीबाट आत्मदाह गरेका गणेश नेपालीको दुखद् घटनाको चर्चा गर्दै प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले माफी माग्नुपर्ने माग गरेको छ। साथै, नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणको फैसला, रास्वपाको महाधिवेशन र बालेन सरकारको १०० दिने कार्यकालको समीक्षा गरिएको छ।

नेपालको सर्वोच्च अदालतले लुम्बिनी प्रदूषण, सीमा विवाद, विदेशमा रहेका नेपालीको मताधिकार र यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यकको अधिकारजस्ता विषयमा ऐतिहासिक फैसला गरेको छ। तर, सरकारी बेवास्ताका कारण वर्षौंदेखि यी फैसला कार्यान्वयन हुन सकेका छैनन्। तथ्याङ्क अनुसार ७५ प्रतिशत कैद र अर्बौं जरिबाना असुल हुन बाँकी छ, जसले न्यायप्रति जनआस्था कमजोर बनाएको छ।

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले काठमाडौंको साङ्लामा निजी गुठीको जग्गा अभिलेख मेटाएर रैकर बनाई बेचेको अभियोगमा २७ जनाविरुद्ध विशेष अदालतमा भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको छ। मालपोत कर्मचारी र भू–माफियाको मिलेमतोमा किर्ते जालसाजी गरी जग्गा बेचबिखन गरेको आरोप छ।

प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीले काठमाडौं उपत्यकामा बढ्दो अपराध नियन्त्रणका लागि ८ सदस्यीय अध्ययन समिति गठन गरेका छन्। समितिले आर्थिक तथा साइबर अपराधको विश्लेषण गर्दै दीर्घकालीन रणनीति तयार गर्नेछ।

काठमाण्डूमा आत्मदाह गरेका गणेश नेपालीको मृत्युले सडकदेखि सदनसम्म आक्रोश निम्त्याएको छ। विपक्षी सांसदहरूले सरकारको कडा आलोचना गर्दै जवाफदेहिता मागेका छन्। गृहमन्त्री सुधन गुरुङले पाँचसदस्यीय छानबिन समिति गठनको घोषणा गरे। ट्राफिक प्रहरीले जरिवानाको दाबी खण्डन गर्दै घटना ह्वील लक विवादपछि भएको बताएको छ।

परराष्ट्र मन्त्रालयअन्तर्गतको राहदानी विभागले असार २९ गतेदेखि नयाँ राहदानी प्रणाली लाइभ गर्ने भएको छ। नागरिकले अब जुनसुकै जिल्लाबाट राहदानी आवेदन दिन सक्नेछन्। छापिएका राहदानी छिट्टै पुर्याउन हुलाक विभागसँग सम्झौता भएको छ।

केलियन एमबाप्पे र ओस्मान डेम्बेलेले सन् २०२६ को विश्वकपमा संयुक्त १३ गोल गर्दै सन् २००२ मा ब्राजिलका रोनाल्डो र रिभाल्डोले बनाएको २४ वर्ष पुरानो कीर्तिमान बराबरी गरेका छन्। फ्रान्सले मोरक्कोलाई २-० ले हराउँदै सेमिफाइनलमा स्थान बनाएको छ।

गृहमन्त्री सुधन गुरुङले गणेश नेपालीको आत्मदाहपछि मृत्यु भएको घटनामा सांसदहरूले स्टन्ट गरेको आरोपमा आपत्ति जनाए। उनले अस्पतालमा कति जना पुगे भनी प्रश्न गर्दै सेवा कर्मले गर्नुपर्ने बताए। आफू स्टन्टबाजी नगर्ने र नेपालीलाई बचाउन प्रयास गरे पनि नसकेको बताए।

नेकपाका प्रमुख सचेतक युवराज दुलालले सरकारको रवैया र नीतिका कारण नागरिक आत्महत्याको निर्णयमा पुग्नु राष्ट्रिय दुःख र लज्जाको विषय भएको बताए। उनले सरकारलाई नीति र व्यवहारमा पुनर्विचार गर्न आग्रह गर्दै गणेश नेपाली लगायतका आत्मदाह घटनाको जिम्मा लिनुपर्ने बताए।

राप्रपा नेता ज्ञानबहादुर शाहीले काठमाडौँ अर्बपतिको मात्रै हो कि गरिबको पनि हो भनी प्रश्न गरे। उनले पार्किङ जरिवाना तिर्न नसकेर एक युवाले गरेको आत्मदाहको घटनालाई उदाहरण दिँदै सरकार धनीको पक्षमा मात्र केन्द्रित भएको र उच्च कर तिर्दा पनि आधारभूत सुविधा नपाएको बताए।

नेपाली कांग्रेसका सांसद खड्गबहादुर शाहीले मुगुका गणेश नेपालीको मृत्यु राति नै भएको दाबी गर्दै सरकारले नाटक गरेको आरोप लगाए। उनले अस्पतालमा गएको र ९५ प्रतिशत बाँच्ने अवस्था नभएको बताउँदै मृत्यु घोषणामा ढिलाइ भएको बताए।

पेट्रोल छर्किएर आगो लगाएर आत्मदाहको प्रयास गरेका गणेश नेपालीको वीर अस्पतालको बर्न सेन्टरमा उपचारको क्रममा निधन भएको छ। उनको शरीर ६५-७० प्रतिशत जलेको थियो। प्रहरीले घटनाबारे सोधपुछका लागि तीन जना नगर प्रहरीलाई नियन्त्रणमा लिएको छ।

रुसले युक्रेनी ड्रोन आक्रमणपछि डिजेल निर्यातमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाएको छ। उपप्रधानमन्त्री नोभाकले घरेलु आपूर्ति सुनिश्चित गर्न यो निर्णय गरेको बताए। स्टेट अफ होर्मुजको तनावसँगै यसले विश्व ऊर्जा बजारमा असर पार्ने र डिजेल मूल्य बढ्ने विश्लेषण गरिएको छ।

बागमती प्रदेशमा सरकारको नेतृत्व परिवर्तन र मन्त्रीमण्डल पुनर्गठनको चर्चा चलेको छ। सत्ता साझेदार नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेबीच मतान्तर छ। साउन १ गतेदेखि मन्त्रालयको सङ्ख्या १४ बाट ८ मा झार्नुपर्ने बाध्यताले दबाब सिर्जना गरेको छ। एमालेले पूर्वसहमति अनुसार नेतृत्व पाउनुपर्ने माग गरेको छ भने कांग्रेस तत्काल परिवर्तनको पक्षमा छैन। प्रमुख प्रतिपक्ष नेकपा 'पर्ख र हेर' को रणनीतिमा छ।

सीएनएनले इजरायलले अमेरिकालाई राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको हत्याको इरानी योजनाबारे गुप्तचर सूचना दिएको रिपोर्ट गरेको छ। यो कमजोर युद्धविराम र बढ्दो अमेरिका–इरान तनावको बीचमा आएको हो। अमेरिकी अधिकारीहरूले सूचनाको स्वतन्त्र पुष्टि गर्न सकेका छैनन्, र केहीले यसलाई इरानविरुद्ध सैन्य कारबाहीको लागि ट्रम्पलाई प्रभावित गर्ने प्रयासको रूपमा हेरेका छन्।

युक्रेनले क्रिमिया नजिक रुसी जहाजहरूमा ड्रोन आक्रमण तीव्र पारेको छ, जसले इन्धन आपूर्ति मार्गलाई निशाना बनाएको छ। चार दिनमा २५ भन्दा बढी जहाजमा आक्रमण भएको छ, जसले आगलागी निम्त्याएको छ। यो अभियान क्रिमियाको लजिस्टिक्स र इन्धन ढुवानी अवरुद्ध गर्ने उद्देश्यले गरिएको हो।

इरानले मध्यपूर्वका चार देशमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डामा हवाई हमला गरेको छ, जुन अमेरिकाले इरानको आणविक र सैन्य स्थलमा गरेको आक्रमणको जवाफ हो। अमेरिकाले इरानभर ९० वटा लक्ष्यमा आक्रमण गरेको छ। यस द्वन्द्वमा इरानमा १४ जनाको मृत्यु र ७८ जना घाइते भएका छन्। तनाव कम गर्न कूटनीतिक प्रयास भइरहेको छ।

बागलुङमा मध्यपहाडी लोकमार्गमा गरिएको संयुक्त सवारी जाँचका क्रममा लागुऔषध सेवन गरी सवारी चलाउने ६ चालक पक्राउ परेका छन्। उनीहरूलाई कारबाहीका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालय लगिएको छ भने सवारी साधनलाई जरिवाना गरी धनीको जिम्मा लगाइएको छ।

फिफा विश्वकप २०२६ को क्वार्टरफाइनलमा आज राति स्पेन र बेल्जियमबीच प्रतिक्षित भिडन्त हुँदैछ। दुवै टोली अपराजित छन्। स्पेनको रक्षापङ्क्ति अभेद्य छ भने बेल्जियम उच्च फर्ममा छ। यो खेल सेमिफाइनलमा पुग्नका लागि निकै रोमान्चक र प्रतिस्पर्धात्मक हुनेछ।

काठमाडौंमा आत्मदाह प्रयासपछि सांसद गणेश कार्कीले मानसिक स्वास्थ्यलाई राज्यको प्राथमिकता बनाउनुपर्ने बताएका छन्। आफ्नो एन्जाइटी र परिवारमा आत्महत्याको पीडा साझा गर्दै उनले छानबिन र प्रभावकारी योजनाको माग गरेका छन्।

मधेस प्रदेशमा मानसिक स्वास्थ्य सचेतनाको अभाव, अन्धविश्वास र विशेषज्ञ चिकित्सकको कमीले गम्भीर सङ्कट सिर्जना गरेको छ। ६४ लाख जनसङ्ख्याका लागि १० जना मनोचिकित्सक मात्र हुँदा आत्महत्याका घटना बढेका छन्। विज्ञहरूले उपचार, परामर्श र सामाजिक सोच परिवर्तन आवश्यक रहेको बताएका छन्।

अमेरिका र इरानबीच मध्यपूर्वमा पुनः सुरु भएको द्वन्द्वले रेमिट्यान्समा निर्भर हजारौँ नेपाली परिवारको चुलोचौको सुक्न सक्ने चिन्ता बढाएको छ। कुवेतमा नयाँ श्रम स्वीकृति लिनेको सङ्ख्या दुईतिहाइले घटेको छ। अमेरिकी बेसमा काम गर्ने नेपाली कामदार होल्डिङ सेन्टरमा अलपत्र छन् र विज्ञहरूले अर्थतन्त्रमा ठूलो आघात पर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

देशभर मनसुन सक्रिय रहेको छ, आइतबारसम्म भारीदेखि धेरै भारी वर्षाको सम्भावना छ। न्यूनचापीय रेखा सरेकाले वर्षा बढ्ने देखिएको छ। बाढी, पहिरो र डुबानको जोखिम रहेकाले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले बिहीबार चार विधेयक प्रमाणीकरण गरेका छन्, जसमा सार्वजनिक खरिद (दोस्रो संशोधन), सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण (तेस्रो संशोधन), सहकारी (पहिलो संशोधन) र स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानसम्बन्धी विधेयक समावेश छन्। यी विधेयक संघीय संसद्बाट पारित भई राष्ट्रपति कार्यालयमा पेस गरिएका थिए।

काठमाडौं महानगरपालिकाको १९औँ नगरसभा सम्पन्न भएको छ, जसमा संशोधन विधेयक र वार्षिक प्रतिवेदन पारित गरियो। कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डङ्गोलले १०१ बुँदे नीति प्रस्ताव र २५ अर्ब ८८ करोडको बजेट प्रस्तुत गरिन्, जुन सर्वसम्मतिले पारित भयो।